De gemeente is verantwoordelijk voor het leerlingenvervoer en dus de gesprekspartner over het vervoer. Steeds meer gemeentes ontwikkelen hun beleid in samenspraak met betrokken organisaties en burgers. Je kunt als ouder dus direct invloed uitoefenen op het beleid en de uitvoering van het leerlingenvervoer. Bijvoorbeeld in de vorm van een adviesraad. Want: samen sta je sterk!
- Wat doet een adviesraad?
- Waarom een adviesraad?
- Gesprekspartners
- Andere vormen van inspraak
- School in meerdere gemeenten
Wat doet een adviesraad?
De adviesraad leerlingenvervoer bestaat uit ouders en vertegenwoordigers van scholen of belangenorganisaties. De gemeenteraad stelt de adviesraad in en legt in een verordening de regels vast. De adviesraad behartigt de collectieve belangen in het leerlingenvervoer. Gevraagd en ongevraagd adviseert zij het college over beleid en uitvoering van het leerlingenvervoer, zoals:
- het opstellen of wijzigen van de gemeentelijke verordening leerlingenvervoer
- het instellen of wijzigen van een klachtenregeling
- het bestek voor het (Europees) aanbesteden van het vervoer
- het contract met de vervoerder
- de wijze waarop het vervoersbedrijf het vervoer uitvoert.
De adviesraad adviseert niet over klachten, bezwaarschriften en andere zaken van individuele cliënten. Wel kan de raad individuele knelpunten in algemene zin bespreekbaar maken met de gemeente.
De gemeente en de adviesraad vergaderen gewoonlijk tweemaal per jaar met elkaar. Ze vergaderen vaker als dat nodig is. De adviesraad vergadert ook zelf, bijvoorbeeld om het overleg met de gemeente voor te bereiden.
- De gemeenteraad
- De adviesraad
De adviezen voor adviesraden zijn alleen toegankelijk voor deelnemers aan VCPnet. Om de adviezen te bekijken moet u eerst VCPnet openen (hier openen). Nog geen deelnemer? Meld u dan eerst aan (hier aanmelden).
Waarom een adviesraad?
Wat zijn de voordelen van het beginnen van een adviesraad leerlingenvervoer?
Voordelen voor ouders
Direct invloed
Een adviesraad heeft direct invloed op het leerlingenvervoer in de eigen gemeente. Die behoefte om invloed te hebben ontstaat vaak uit onvrede van ouders of direct betrokkenen, zoals de school. Dan zijn er problemen met bijvoorbeeld reistijden, onveilige situaties, de begeleiding tijdens de reis, de hoogte van de eigen bijdrage, verkeerde indicatiestelling of het invoeren van opstapplaatsen.
Invloed vooraf
Als regels eenmaal vastliggen, zijn ze moeilijk te veranderen. Invloed vooraf kan een hoop tijd, energie en geld besparen. Als ouder of belanghebbenden geef je vanuit eigen ervaring aan welk effect een bepaalde regel heeft op de dagelijkse gang van zaken. Hierdoor kan de gemeente regelgeving maken die aansluit bij de praktijk. Dat verbetert de kwaliteit en de veiligheid van het leerlingenvervoer.
Samen aanpakken
Veel ouders lopen tegen dezelfde problemen aan. Het is dan veel effectiever om deze samen aan te pakken. Dan bereik je veel meer dan alleen. Bovendien zorgt regelmatig overleg met de gemeente en de vervoerder ervoor dat problemen juist voorkomen worden. De kwaliteit van het vervoer verbetert. Er komt wederzijds begrip en alle partijen dragen de oplossingen.
Voordelen voor gemeenten
Invloedstroom gebundeld
Voor gemeenten is het belangrijk dat klachten, adviezen en vragen ‘gebundeld’ worden. Het is efficiënter om te overleggen met een adviesraad dan alle ouders individueel te woord te moeten staan.
Interactief beleid en draagvlak
Als ouders betrokken zijn bij het beleid, brengen ze eerder begrip op voor de (soms ingewikkelde) positie van de gemeente. Dat verkleint de afstand tussen burger en bestuur; er is meer draagvlak voor beslissingen.
Kwaliteit
De kwaliteit van het leerlingenvervoer neemt door de efficiënte werkwijze en de betrokkenheid van de belanghebbenden toe. Dit betekent: minder klachten en bezwaarprocedures. En dus minder kosten en tijd op dat vlak.
Voordelen voor scholen
Problemen doeltreffender aangepakt
Het is voor scholen doeltreffender als zij problemen kunnen neerleggen bij een adviesraad. Die raad pakt zaken collectief aan; dat is vaak meer succesvol in minder tijd.
Kwaliteit van lesgeven
Als de kwaliteit van het leerlingenvervoer goed is, komen leerlingen op tijd en minder vermoeid op school aan. De lesstof nemen zij dan beter op. Ook is het plezierig als leerlingen na schooltijd niet hoeven te wachten op het vervoer.
Voordelen voor vervoerders
Doelmatigheid
Voor vervoerders is het effectief om met een adviesraad contact te houden. Zo weet de vervoerder goed wat voor de doelgroepen belangrijk is. Individuele klachten worden opgelost en voorkomen.
Klanttevredenheid
Kwaliteitsverbetering door constructief overleg leidt tot meer tevreden klanten. Klanttevredenheid kan een bijdrage leveren aan het binnenhalen van toekomstige vervoerscontracten.
Gesprekspartners
De adviesraad heeft 2 belangrijke gesprekspartners: de gemeente en de vervoerders.
De gemeente
De gemeente is verantwoordelijk voor het beleid en de uitvoering van het leerlingenvervoer. Het is daardoor de belangrijkste overlegpartner. Als eerste leidt overleg met de gemeente tot plannen om een formele adviesraad te installeren. De gemeenteraad stelt dan de Verordening adviesraad leerlingenvervoer formeel vast. Deze regelt de afspraken tussen gemeente en adviesraad. In overleg wordt gekozen voor een adviesraad of een cliëntenraad.
De vervoerder
De gemeente sluit voor het leerlingenvervoer een contract af met een vervoerder. Daar gaat een aanbesteding aan vooraf. De gemeente legt in een bestek (beschrijving van de opdracht) onder meer de kwaliteitseisen vast. Vervoerders die inschrijven worden daarop beoordeeld. De adviesraad bewaakt de belangen van de gebruikers. Zij speelt een belangrijke rol bij het vaststellen van de kwaliteitseisen en ziet erop toe dat deze eisen terugkomen in het contract.
Soms besteedt de vervoerder een deel van het werk uit aan één of meer onderaannemers. De hoofdaannemer blijft dan eindverantwoordelijk voor het vervoer. De onderaannemers moeten dezelfde kwaliteit leveren als de hoofdvervoerder.
Andere vormen van inspraak
Lokale belangenorganisatie
Een lokale belangenorganisatie voor mensen met een beperking bestaat niet alleen uit mensen die betrokken zijn bij het leerlingenvervoer. De samenstelling is veel breder. Slechts een klein deel van de belangenorganisaties richt zich op leerlingenvervoer. Andersom is het ook zo: veel mensen die betrokken zijn bij het leerlingenvervoer maken geen deel uit van de doelgroep van een belangenorganisatie. Denk aan ouders van leerlingen die naar het speciaal basisonderwijs gaan. Of ouders die vanwege levensbeschouwelijke overtuiging op een ver gelegen school zijn aangewezen.
Als een lokale belangenorganisatie zich wel bezighoudt met inspraak rond leerlingenvervoer, is betrokkenheid van ouders een voorwaarde. De organisatie moet er dan rekening mee houden dat ouders ook om een andere reden dan een beperking het leerlingenvervoer gebruiken. De doelgroep is breder. Dat besef is een voorwaarde voor het slagen. Lukt dat niet, dan is een aparte adviesraad een betere keuze.
Cliëntenraad
Een cliëntenraad behartigt de collectieve belangen van cliënten: ouders van leerlingen die in de gemeente wonen en gebruik maken van het leerlingenvervoer. De cliëntenraad kan het college gevraagd en ongevraagd adviseren. In de cliëntenraad kunnen alleen ouders (of wettelijke vertegenwoordigers) zitten, dus geen andere belanghebbenden.
Wilt u een verordening opstellen voor uw cliënten- of adviesraad? Klik dan hier.
Voordelen adviesraad
In een adviesraad zitten wel andere belanghebbenden. De ouders dragen hen voor. Denk daarbij aan:
- vertegenwoordigers van belangenorganisaties van clienten
- vertegenwoordigers van scholen
- personen op grond van hun deskundigheid of kwaliteit.
In een adviesraad zit meer expertise dan in een ouderraad. Dat vergroot het draagvlak van een dergelijke raad. Bovendien draagt het bij aan de uiteindelijke kwaliteit van het leerlingenvervoer.
Daarnaast is het voor veel ouders niet eenvoudig om zich in te zetten voor een adviesraad. Zij staan vaak al onder druk omdat zij de zorg voor een kind met een beperking combineren met andere bezigheden. Zij weten hun belangen dan toch vertegenwoordigd.
School in meerdere gemeenten
Veel scholen hebben leerlingen die uit verschillende gemeenten komen. Zijn er problemen met het leerlingenvervoer, dan komen die vaak naar voren in de ouderraad. De behoefte ontstaat aan een adviesraad. Maar hoe pak je dat aan als er meer dan 1 gemeente bij betrokken is?
Kies een gemeente om mee te starten; het is niet te doen om de problematiek in alle gemeenten tegelijk aan te pakken. Bepalend voor de keuze kan de grootte van de problemen zijn. Of het aantal leerlingen in een gemeente. Maar ook welke gemeente de meeste kans op succes biedt. Dit polst u in contacten met de gemeenten.
Als een keus gemaakt is, kan alle energie op die gemeente gericht worden. De ervaringen kunnen later weer gebruikt worden in andere gemeenten.
