Toegankelijkheid van informatie
Mensen met een beperking hebben recht op toegankelijke informatie. Dat is een belangrijke voorwaarde om deel te nemen aan de maatschappij. Niet alleen moeten mensen met een beperking op verschillende manieren bij de informatie kunnen komen die zij nodig hebben. Zij moeten de informatie ook nog kunnen begrijpen.
Toegankelijke informatie: méér dan taal alleen
Toegankelijke informatie is begrijpelijke informatie. Ook voor iemand met een beperking. Dat betekent: heldere taal en een duidelijke vormgeving. Maar ook: een lettertype dat groot genoeg is en voldoende contrast heeft met de achtergrond, zodat ook slechtzienden dit kunnen lezen.
Toegankelijke informatie gaat ook over: kunnen mensen met een beperking wel op de juiste manier aan informatie komen? Zijn er bijvoorbeeld (financiële) middelen om een computer met internet te gebruiken als informatiebron? Maar ook: is de benodigde informatie makkelijk te bestellen. Is informatie ook aanwezig en beschikbaar op toegankelijke plekken, zoals gemeentehuis, wijkcentrum of bibliotheek? Kan iedereen zonder problemen deelnemen aan een openbare vergadering? Kortom: wordt er rekening gehouden met de informatiebehoefte van mensen met een beperking?
Toegankelijk schrijven en vormgeven
Toegankelijke informatie is helder en overzichtelijk. De zinnen zijn kort, de woorden begrijpelijk en moeilijke vaktermen ontbreken. Ook staat er geen overbodige informatie in. Toegankelijke informatie is doelgericht én gericht op de doelgroep.
Ook aan de vormgeving is gedacht: de opmaak is duidelijk en aantrekkelijk. Het lettertype is voldoende groot, een goed contrast tussen tekst en achtergrond. Voor iedereen leest dat plezieriger. Maar voor mensen met een beperking kan toegankelijke informatie veel belangrijker zijn. Het kan het verschil maken tussen wel of niet goed kunnen deelnemen aan de maatschappij.
Kleine aanpassingen, groot verschil
Is een medium fysiek toegankelijk voor mensen met een beperking? Dat is te realiseren door de informatie op verschillende manieren te presenteren. Bij een tekst kunnen tekeningen, foto’s of pictogrammen heel verhelderend zijn. Vooral voor mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Nog een voorbeeld: bij een lezing over een bepaald onderwerp, is het nuttig dat de informatie ook op papier beschikbaar is. Kan men het thuis nog eens rustig doorlezen. Is informatie ook in aangepaste leesvormen beschikbaar? Bijvoorbeeld in groot letterdruk en braille? Of op een CD-rom? Dat is plezierig voor mensen met een visuele beperking. Net zoals gebarentaal, tolken en ondertitelingen behulpzaam zijn voor mensen met een gehoorprobleem. En begrijpelijke afbeeldingen mensen met verstandelijke beperkingen kunnen helpen.
Internet en andere hulpmiddelen
Internet is niet meer weg te denken in onze samenleving. Maar in Nederland heeft vijftien procent van de bevolking een visuele, verstandelijke of andere beperking. Het is daarom belangrijk dat websites voor hen bruikbaar en begrijpelijk zijn. De ontwerper kan bijvoorbeeld aan mensen met een beperking vragen het ontwerp van een website te testen. Daarnaast is het belangrijk dat mensen met een beperking hulpmiddelen hebben die hen helpen informatie te lezen. Zo kunnen mensen met een visuele beperking gebruik maken van een brailleleesregel of een spraaksynthesizer. Deze hulpmiddelen werken overigens alleen als de internettoepassing hier rekening mee houdt. Het symbool ‘drempelvrij’ geeft aan dat een website geheel (groen logo) of grotendeels (oranje logo) toegankelijk is.
Toegankelijk is ook: verkrijgbaarheid en voorlichting
Wie geen internet heeft, moet belangrijke informatie op een andere manier kunnen verkrijgen. Dat betekent dat bijvoorbeeld overheidsinformatie goed verkrijgbaar moet zijn. Het liefst in een vorm die mensen met een beperking kunnen lezen. Of dat er faciliteiten zijn waarmee de informatie goed kan worden uitgelegd. Bijvoorbeeld een adviesgesprek of een voorlichtingsbijeenkomst.
Meedoen met vergaderingen
Meepraten en meebeslissen in bijeenkomsten en vergaderingen is ook belangrijk voor mensen met een beperking. Voor de organisator van een vergadering houdt dat in dat daarmee rekening wordt gehouden. De aangeboden informatie moet voor iedereen begrijpelijk zijn. De vergaderruimte moet toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers, maar ook voor slechtzienden of doven. Misschien zijn extra maatregelen nodig: moet er een doventolk bij, misschien moet er langzamer gepraat worden.
