In de onderdelen in het Bouwbesluit over toegankelijkheid, worden vooraf eisen gesteld worden aan bijvoorbeeld een gebouw of de openbare ruimte.
Belangrijk is dat er vanaf het begin af aan toegankelijk gebouwd wordt. Dit is over het algemeen goedkoper dan – als het gebouw er eenmaal staat of de straat er ligt – het alsnog aan te passen. De overheid heeft een aantal wettelijke minimum kwaliteitseisen vastgesteld over de bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van een gebouw en zijn omgeving in het Bouwbesluit. Bij gebouwen kunt u denken aan woonhuizen, maar ook aan fabrieken, kantoren, winkels, bioscopen, sporthallen, hotels, gevangenissen, stations, enz.
Het is niet zo dat, wanneer aan deze eisen voldaan is, de gebouwen toegankelijk of geheel aanpasbaar genoemd kunnen worden.
De regels van het Bouwbesluit gelden alleen voor nieuwe gebouwen en bij ingrijpende verbouwingen.
Een bouwbedrijf krijgt geen vergunning van de gemeente voor het neerzetten of ingrijpend verbouwen van een gebouw als de plannen niet voldoen aan de regels van het Bouwbesluit.
- Een (klein) deel van de regels in het Bouwbesluit gaat over 'integrale toegankelijkheid' voor iedereen: geen speciale voorzieningen voor mensen met een beperking, maar de gewone gebruiksruimtes zijn voldoende bruikbaar voor iedereen.
- Het Bouwbesluit beschrijft voor verschillende soorten gebouwen andere regels. Die regels zijn afhankelijk van de functie van het gebouw.
Het Bouwbesluit stelt twee soorten eisen aan nieuwe (en ingrijpend te verbouwen) gebouwen: (1) functionele eisen en (2) prestatie-eisen.
- Een functionele eis is een algemene formulering, bijvoorbeeld: 'Een te bouwen bouwwerk is zodanig, dat het bouwwerk door rolstoelgebruikers kan worden binnengegaan.' Deze functionele eis geldt onder andere voor nieuwe woongebouwen.
- Een prestatie-eis is een uitwerking van de functionele eis. Er staat in wat een bouwbedrijf moet doen om ervoor te zorgen dat er aan de functionele eis voldaan wordt. Voor woningen in een woongebouw geldt bijvoorbeeld in het kader van de bovenstaande functionele eis de volgende prestatie-eis: het bouwbedrijf moet minstens één buitendeur van een woning voorzien van een drempel die niet hoger is dan twee centimeter.
Voor een gemeente een bouwvergunning afgeeft, moet de gemeente het bouwplan toetsen. Dit gebeurt door een ambtenaar van de afdeling Bouw & Woningtoezicht. Wanneer nieuwbouwplannen niet aan het Bouwbesluit voldoen, mag er geen bouwvergunning worden afgegeven en mag er dus niet worden gebouwd. In veel gemeenten worden de nieuwbouwplannen echter slechts beperkt getoetst. Dat is een gemiste kans, want wanneer een bouwvergunning eenmaal is afgegeven, kan een gemeente niet meer ingrijpen.
Utiliteitsbouw
Utiliteitsgebouwen zijn gebouwen die niet voor bewoning zijn bestemd. Voor nieuwe utiliteitsgebouwen zijn in het Bouwbesluit eisen vastgelegd met betrekking tot ruimtes die niet voor het publiek toegankelijk zijn. Dit is bevorderlijk voor de deelname aan arbeid van mensen met een beperking, omdat hierdoor ook nieuwe werkplekken voor iedereen bereikbaar, bruikbaar en toegankelijk moeten zijn.
Iedere burger kan zijn gemeente aanspreken op dit gemeentelijke toezicht, dus ook u als belangenorganisatie voor mensen met een beperking.
