Debat KansPlus: hoe organiseer je meer zeggenschap in zorginstellingen voor verstandelijk gehandicapten
Op woensdag 28 april 2010 houdt KansPlus een innovatief debat in Utrecht waarin gesproken wordt over vernieuwende bestuursvormen van zorginstellingen in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Dit zouden organisatievormen moeten zijn die leiden tot meer zeggenschap van cliënten en hun familie in deze zorgsector.
Belang van het debat
Het debat is fundamenteel, zo wordt er gesproken over de wijze waarop cliënten meer zeggenschap kunnen krijgen. Belangrijk is ook de vraag waarom een andere organisatie of rechtsvorm van zorginstellingen ingevoerd zou moeten worden. Ook wordt er gesproken over hoe bijvoorbeeld een coöperatiemodel in de VG-sector kan worden vormgegeven. Het debat is van belang omdat meer zeggenschap van cliënten veelal zal leiden tot een beter bestaan voor hen. Het project is mogelijk gemaakt mede dankzij subsidie van het Ministerie van VWS.
De juiste rechtsvorm?
De stichting als rechtsvorm staat steeds meer ter discussie. Zo zijn zorginstellingen door fusies grote bedrijven geworden met een stichting als rechtspersoonlijkheid. Dit is een vrij gesloten rechtsvorm waarbinnen voornamelijk verantwoording afgelegd wordt aan de raad van bestuur. De (mede)zeggenschap van cliënten wordt feitelijk beperkt. Dit debat kijkt naar bestuursvormen waarmee zorginstellingen een rechtspersoonlijkheid krijgen die meer bij hen en de cliënten past.
De coöperatie als rechtsvorm
Een mogelijke bestuursvorm is die van een coöperatie. Hierbij is er sprake van zakelijk verkeer tussen de leden van de coöperatie en de coöperatie zelf. Toegepast op de VG-zorg zouden handelingsbekwame cliënten of hun vertegenwoordigers lid kunnen zijn van de coöperatie. Met hen zou een overeenkomst worden gesloten voor de levering van zorg door de coöperatie oftewel het zorgbedrijf. De afnemers van zorg zijn dus ook eigenaar en vanuit de samenwerkings- en solidariteitsgedachte is het doel om met beschikbare middelen maximale kwaliteit van zorg te realiseren.
Deelnemers aan het debat
Initiatief voor het debat wordt genomen door KansPlus, een groot belangennetwerk van mensen met een verstandelijke handicap en hun familie in de VG-sector met circa 13.000 leden. Aan het debat nemen diverse belangrijke partijen deel waarvan de doelgroepen cliënten en zorgaanbieders zijn. Aan de cliëntenkant nemen KansPlus, budgethoudersvereniging Per Saldo, en vertegenwoordigers van mensen met een verstandelijke beperking deel aan het debat. Verder participeren Rabobank Nederland, zorgverzekeraar Menzis, de Vereniging Bijzondere Scholen en diverse zorginstellingen aan het debat. Voor een wetenschappelijke bijdrage nemen hoogleraar ‘theorie en praktijk van de coöperatie’ G. van Dijk, en T. Schraven ‘adviseur governance university’ deel aan het debat. Daarnaast zal namens VWS de directie langdurige zorg deelnemen aan het debat, ook de Inspectie Gezondheidszorg de coöperatie PGGM en de VGN zijn aanwezig evenals externe pers.
Een breder debat
Medio oktober/november 2010 vindt er een groot debat plaats. In dit debat worden discussiemeetings met het zorgveld gehouden. De inspanningen zijn erop gericht dat er in het jaar 2010 draagvlak gaat ontstaan voor nieuwe bestuursvormen van zorginstellingen. Dit in het belang van mensen met een verstandelijke handicap en hun vertegenwoordigers.
