Wie is verantwoordelijk voor contractvervoer?Leerlingenvervoer en Wmo/regiotaxivervoer zijn vormen van contractvervoer. Gemeenten en provincies zijn verantwoordelijk voor het aanbieden van goed en verantwoord contractvervoer. Doorgaans wordt met een vervoerder voor een bepaald aantal jaar een vervoerscontract afgesloten voor leerlingenvervoer, Wmo-regiotaxivervoer of beide.Als het vervoercontract afloopt…Aan het einde van een contractperiode (meestal 2 tot 4 jaar) mag het contractvervoer niet zomaar aan dezelfde vervoerder worden gegund. Het moet opnieuw worden aanbesteed. De gemeenten of de provincie nodigen dan vervoerders uit om mee te dingen naar een nieuw contract. De inschrijving op het nieuwe contract wordt aangeboden in een openbare aanbesteding, zodat meerdere vervoerders kunnen inschrijven.De gemeente of provincie beoordeelt de binnengekomen inschrijvingen, Het nieuwe contract wordt gegund aan de vervoerder die het best beantwoord aan de eisen die de gemeente of de provincie stelt.Adviseren over een nieuw vervoercontractHet aanbestedingsproces voor een nieuw vervoercontract is een goed moment voor belangenbehartigers om invloed uit te oefenen op de kwaliteit van het contractvervoer. Want bij een aanbesteding wordt een nieuw programma van eisen opgesteld waaraan vervoerders moeten voldoen. Ook worden afspraken gemaakt over het naleven van het contract.Tijdens een lopende contractperiode is het voor klantengroepen alleen mogelijk om via klachten invloed uit te oefenen op het vervoer. Aangezien klachten doorgaans individueel worden afgehandeld, heeft een klacht meestal geen blijvende invloed op de werkwijze van de vervoerder.Wettelijke basis voor advisering?Inspraak op het aanbesteden van het contractvervoer is voor het Wmo/regiotaxivervoer wettelijk vastgelegd. Dat wil zeggen dat de gemeente of provincie een advies moet vragen bij de Wmo-raad en/of Rocov. De inspraakprocedures bij Wmo/regiotaxi zijn een aantal gevallen niet goed geregeld.Bij het leerlingenvervoer ontbreekt een wettelijke basis voor advisering. Gemeenten hoeven dus niet het advies van een adviesraad Leerlingenvervoer te vragen. Soms is er ook geen raad.Hoe invloed uitoefenen?Invloed uitoefenen op een aanbesteding is niet eenvoudig. Toch zijn veel belangenbehartigers daarmee bezig in een adviesraad. Het project Grip op Vervoer helpt Wmo-raden, adviesraden leerlingenvervoer en Rocov’s voorafgaand aan en tijdens de aanbestedingsperiode. Het project hoopt samen met gebruikersgroepen en aanbestedende partijen manieren te vinden die leiden tot betere afspraken over contractvervoer, en daarmee tot beter contractvervoer.

Tips bij het beïnvloeden van een aanbesteding van het leerlingenvervoer

SamenwerkenWerk als lokale en regionale belangenbehartigers (ook scholen) goed samen, help elkaar en leer van elkaar. Samen sta je sterker! Formeel organiserenU kunt zich als ouders organiseren. Bespreek de mogelijkheden van een formeel inspraakorgaan met de gemeente, inclusief het daarbij horende budget voor de te maken kosten. Kies de juiste momentenProbeer in een vroeg stadium op de hoogte te zijn wanneer de gemeente begint met de aanbesteding. Oefen invloed uit tijdens het hele proces (bijvoorbeeld ook bij controleren van de juiste uitvoering van de afspraken in het contract, de evaluatie en beleidsvorming) en niet alleen bij de aanbesteding. Vorm een duidelijke visieOntwikkel samen met andere ouders een duidelijke visie op de kwaliteit die u van het leerlingenvervoer verwacht. Onderhoud daarover regelmatig contact met uw achterban, bijvoorbeeld via bijeenkomsten, een nieuwsbrief en/of website. InvesteerBouw aan een goede adviesrelatie met uw gemeente, zodat ze u ook op andere momenten vraagt naar uw inbreng. Geef complimenten voor zaken die goed gaan en toon begrip voor de positie van de gemeente. Maak ook gebruik van de mogelijkheid om ongevraagd advies te geven. Doelen stellen Bereid u goed voor op de gesprekken met de gemeente: wat zijn uw prioriteiten? Wat wilt u bereiken? Op welk punt wilt u toegeven en op welk punt beslist niet? Taken verdelenMaak een onderlinge taakverdeling: wie voert het woord, wie stelt aanvullende vragen, wie maakt een verslag? Vertel uw verhaal kort en krachtig. Zet het op papier, zodat u het kunt achterlaten. Eigen ervaringen delenIllustreer uw verhaal aan de hand van eigen ervaringen. Wat gebeurt er en wat zijn de gevolgen? Vertel uw verhaal kort en krachtig. Maak uw verhaal inzichtelijk: laat de wethouder, ambtenaar of raadsleden meerijden met het leerlingenvervoer. Eigen ervaring levert vaak het meeste inzicht op. Breed informerenInformeer alle betrokkenen over uw standpunten: dus niet alleen de ambtenaar en de wethouder, maar ook de partijen in de raad. Win deskundigheid inMist u bepaalde deskundigheid, zoek dan hulp bijvoorbeeld via VCP of via deskundigen in uw omgeving. Er is namelijk al veel kennis en ervaring aanwezig.

Wie is verantwoordelijk voor contractvervoer?Leerlingenvervoer en Wmo/regiotaxivervoer zijn vormen van contractvervoer. Gemeenten en provincies zijn verantwoordelijk voor het aanbieden van goed en verantwoord contractvervoer. Doorgaans wordt met een vervoerder voor een bepaald aantal jaar een vervoerscontract afgesloten voor leerlingenvervoer, Wmo-regiotaxivervoer of beide.Als het vervoercontract afloopt…Aan het einde van een contractperiode (meestal 2 tot 4 jaar) mag het contractvervoer niet zomaar aan dezelfde vervoerder worden gegund. Het moet opnieuw worden aanbesteed. De gemeenten of de provincie nodigen dan vervoerders uit om mee te dingen naar een nieuw contract. De inschrijving op het nieuwe contract wordt aangeboden in een openbare aanbesteding, zodat meerdere vervoerders kunnen inschrijven.De gemeente of provincie beoordeelt de binnengekomen inschrijvingen, Het nieuwe contract wordt gegund aan de vervoerder die het best beantwoord aan de eisen die de gemeente of de provincie stelt.Adviseren over een nieuw vervoercontractHet aanbestedingsproces voor een nieuw vervoercontract is een goed moment voor belangenbehartigers om invloed uit te oefenen op de kwaliteit van het contractvervoer. Want bij een aanbesteding wordt een nieuw programma van eisen opgesteld waaraan vervoerders moeten voldoen. Ook worden afspraken gemaakt over het naleven van het contract.Tijdens een lopende contractperiode is het voor klantengroepen alleen mogelijk om via klachten invloed uit te oefenen op het vervoer. Aangezien klachten doorgaans individueel worden afgehandeld, heeft een klacht meestal geen blijvende invloed op de werkwijze van de vervoerder.Wettelijke basis voor advisering?Inspraak op het aanbesteden van het contractvervoer is voor het Wmo/regiotaxivervoer wettelijk vastgelegd. Dat wil zeggen dat de gemeente of provincie een advies moet vragen bij de Wmo-raad en/of Rocov. De inspraakprocedures bij Wmo/regiotaxi zijn een aantal gevallen niet goed geregeld.Bij het leerlingenvervoer ontbreekt een wettelijke basis voor advisering. Gemeenten hoeven dus niet het advies van een adviesraad Leerlingenvervoer te vragen. Soms is er ook geen raad.Hoe invloed uitoefenen?Invloed uitoefenen op een aanbesteding is niet eenvoudig. Toch zijn veel belangenbehartigers daarmee bezig in een adviesraad. Het project Grip op Vervoer helpt Wmo-raden, adviesraden leerlingenvervoer en Rocov’s voorafgaand aan en tijdens de aanbestedingsperiode. Het project hoopt samen met gebruikersgroepen en aanbestedende partijen manieren te vinden die leiden tot betere afspraken over contractvervoer, en daarmee tot beter contractvervoer.

Grip op Vervoer is een project dat adviesraden voor het Leerlingenvervoer, Wmo-vervoer en regiotaxivervoer helpt om succesvol invloed uit te oefenen voor en tijdens aanbestedingen voor het contractvervoer. Tijdens het project wordt hulp en ondersteuning geboden aan Wmo-raden, adviesraden voor het leerlingenvervoer, Rocov’s en andere gebruikersgroepen die zich inzetten voor beter contractvervoer.

Het project richt zich op de voorbereiding en de uitvoering van aanbestedingen in de periode september 2010 tot en met mei 2011. In deze periode worden adviestrajecten uitgezet en voorlichtingbijeenkomsten gehouden. Tevens wordt een website onderhouden waarop inhoudelijke en praktische informatie wordt aangeboden. Gebruikersgroepen kunnen hier ook hun ervaringen met aanbestedingen doorgeven en bespreken met andere gebruikersgroepen.

Het project levert handzame brochures op die kunnen worden gebruikt ter voorbereiding van een aanbestedingstraject. In juni 2011 zullen digitale handreikingen voor leerlingenvervoer en voor Wmo/regiotaxivervoer worden gepubliceerd waarin alle kennis en ervaringen, die in het project zijn opgedaan, zijn omgezet in bruikbare informatie en begrijpelijke adviezen. Ook verschijnt in juni 2011 een eindrapportage voor opdrachtgevers en belangstellenden.

Grip op Vervoer wordt uitgevoerd in een samenwerkingsverband van de CG-Raad, VCP, Sociaal Fonds Taxi en de ouderenbonden ANBO, UnieKBO en PCOB. Het project is tot stand gekomen op initiatief van bovengenoemde partners, Platform VG, KNV Taxi en FNV Bondgenoten. De ministeries van V&W, VWS en OC&W financieren het project.

Grip op Vervoer hielp u op weg!Grip op Vervoer richtte zich vanaf mei 2010 op het verbeteren van klantenparticipatie bij aanbestedingen van het leerlingenvervoer en Wmo-/Regiotaxivervoer. In het project is het doelgroepenvervoer bestudeerd aan de hand van 19 lokale trajecten. Voor klantgroepen werden informatiebijeenkomsten georganiseerd en handboeken ontwikkeld om inspraakmogelijkheden beter te benutten en te vergroten.

Handboeken en eindrapportageDe volgende uitgaven van Grip op Vervoer zijn te downloaden:

Handboeken leerlingenvervoer en Wmo-/Regiotaxivervoer Publicaties Samenvatting, eindrapportage en persbericht project Grip op Vervoer

Verder lezen

Aanbesteden leerlingenvervoer

Waarom invloed op aanbesteden?  Tips en adviezen

Aanbesteden Wmo-/regiotaxi

Waarom invloed op aanbesteden? Tips en adviezen

Een dagje erop uit, buiten de regio. Van deur tot deur. Dat regelt Valys. Mensen met een beperking zijn niet gebonden aan hun eigen woonomgeving, maar kunnen ook naar vrienden aan de andere kant van reizen. Al gaat dat niet altijd zonder slag of stoot...

Er mogen twee hulpmiddelen mee met Valys. Meer hulpmiddelen mogen alleen mee na toestemming van de vervoerder.

Hulpmiddelen

Alle hulpmiddelen uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of de Zorgverzekeringswet vallen onder de regeling. Zij mogen voortaan gewoon worden meegenomen in de taxi of de taxibus. De voorwaarden die worden gesteld zijn dat een hulpmiddel goed vastgezet moet kunnen worden en dat ze bij reservering worden aangemeld. Toegestane hulpmiddelen zijn bijvoorbeeld scootmobiel, rollator en driewielfiets.

Een reiziger mag maximaal twee hulpmiddelen gratis meenemen, inclusief het hulpmiddel waarop hij zit. Als het gaat om 'grote'  hulpmiddelen dan ligt dat anders. Scootmobiel, niet-opvouwbare rolstoel en/of driewielfiets kunnen niet tegelijk mee. Behalve als de vervoerder vooraf toestemming heeft gegeven.

Bagage

Handbagage en bagage mag ook gratis mee. Handbagage is gemakkelijk draagbaar of verrijdbaar en heeft een klein formaat (55 x 35 x 25 cm). Bagage zijn alle andere zaken die meegenomen worden (max 20 kilo). Bij bagage moet er bij reservering toestemming zijn gegeven. Per persoon twee stuks handbagage en een stuk bagage.

Project Grip op vervoer is gestart. Het project ondersteunt groepen gebruikers bij de inspraak bij aanbesteding van leerlingenvervoer en Wmo-/regiotaxivervoer.

Het OVmaatje is iemand die kinderen letterlijk aan de hand neemt in het openbaar vervoer. Het OVmaatje reist samen naar school met leerlingen die nu nog met de taxi gaan. De leerling reist straks met het openbaar vervoer van en naar school en niet meer met aangepast vervoer.

Leren zelfstandig reizen

Het OVmaatje laat in de praktijk zien hoe het openbaar vervoer werkt. Daarnaast is er ook een lespakket voor basisscholen: OV4U. Het lespakket geeft informatie over verschillende manieren van reizen. Zo leren kinderen om zelfstandig gebruik te maken van het openbaar vervoer. Door lespakket en OVmaatje leren kinderen binnen een paar maanden zelfstandig te reizen.

Gewoon en bijzonder

Het OVmaatje zou niet alleen de gewone reis moeten oefenen, maar ook onverwachte dingen moeten oefenen met de kinderen. Bijvoorbeeld, wat moet je doen als de trein niet rijdt, of als de bus vertraging heeft, of als je een overstap mist.

Trainen voor OVmaatje

Het OVmaatje is een vrijwilliger. Niet iedereen kan OVmaatje worden. VCP vindt dat OVmaatjes moeten leren omgaan met kinderen met beperkingen. En dat OVmaatjes altijd een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) moeten overleggen.

www.ovmaatje.nl

Wat kunt u doen bij problemen in het leerlingenvervoer?

Tekst van de flyer Meepraten en meedenken over het leerlingenvervoer

Zorgen over leerlingenvervoer

De gemeente waar u woont is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Regelingen Leerlingenvervoer. Veel ouders van kinderen die afhankelijk zijn van het gemeentelijk leerlingenvervoer maken zich zorgen over de kwaliteit en veiligheid van het vervoer. Dagelijks zijn er vragen en klachten over het leerlingenvervoer. Meestal gaan die over lange reistijden, het gebrek aan begeleiding en onveilige situaties.

Invloed uitoefenen

Het indienen van een klacht of bezwaarschrift kan in uw situatie een goede oplossing zijn. Een aanpak samen met andere ouders heeft meestal meer effect, niet alleen voor uzelf maar ook voor anderen. Zeker als er sprake is van regelmatig overleg met de gemeente. Een gemeentelijke adviesraad voor het leerlingenvervoer biedt deze mogelijkheid.

Adviesraad leerlingenvervoer

De adviesraad adviseert het gemeentebestuur over het leerlingenvervoer. Een adviesraad komt op voor de verbetering van de kwaliteit en de veiligheid van het leerlingenvervoer. Zij heeft vooraf inspraak over een nieuwe verordening leerlingenvervoer, of het aanbestedingstraject voor de vervoerder.Alle partijen hebben voordeel bij een adviesraad voor het leerlingenvervoer.

Wie kunnen er deeluitmaken van een adviesraad?

In een adviesraad zitten in ieder geval:

ouders van leerlingen die gebruik maken van het leerlingenvervoer verder kunnen er ook andere partijen betrokken worden zoals medewerkers van scholen.

Ouders kunnen het beste worden benaderd vanuit zoveel mogelijk verschillende vormen van onderwijs (bijv. sbo, scholen voor slechthorenden, verstandelijk- en lichamelijk gehandicapte kinderen).

Starten

Denkt u dat het nuttig is in uw gemeente van start te gaan met een adviesraad? Informeert u dan bij VCP over mogelijke hulp en ondersteuning. Wilt u aan de slag? – zoek dan contact met andere ouders. Door samenwerking kunt u iets bereiken! Maak dan een afspraak met de voor het leerlingenvervoer verantwoordelijke wethouder en diens ambtenaar. De ambtenaar van deze wethouder valt meestal onder de Dienst Onderwijs van de gemeente. Maak tenslotte afspraken met hen over hoe de adviesraad tot stand komt, wie er benaderd worden en onder welke voorwaarden de adviesraad werkt.

De gemeente heeft hiervoor van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), een modelverordening Cliëntenraden leerlingenvervoer gekregen. De verordening is via de gemeente en via VCP verkrijgbaar. U kunt deze gebruiken als basis voor de afspraken die u met de gemeente wilt maken.

VCP

VCP geeft deze folder uit. Het doel is om meer adviesraden leerlingenvervoer in Nederland te krijgen. Om dat te bereiken is er informatie ontwikkeld voor startende adviesraden. Verder is er een kwaliteitstoets gemaakt en is er een netwerk van regionale consulenten. Om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen binnen leerlingenvervoer, kunt u het beste regelmatig onze website bezoeken: www.programmavcp.nl Hierop vindt u informatie en ervaringen van andere adviesraden. De website biedt ook de mogelijkheid om contacten te leggen en ervaringen uit te wisselen.

Vragen over de regeling

Meer informatie over de regeling is te lezen in de brochure Vlug en veilig naar school. Deze is verkrijgbaar bij VCP.

Brochure Vlug en veilig naar school

Voor algemene vragen over de Wet en Regelingen Leerlingenvervoer kunt u terecht bij het Juridisch Steunpunt van de CG-Raad (www.cgraad.nl) of bij de informatie- en advieslijnen van de ouderverenigingen (www.platformvg.nl)

De brochure 'Vlug en veilig naar school' is een handreiking voor ouders over het leerlingenvervoer naar basisscholen en scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs.

Gehandicaptenvoertuigen in gebruik, project van VCP en ANBO. Bijeenkomsten voor mensen die gebruikmaken van een elektrische rolstoel, scootmobiel of Canta.

Kinderen die in Nederland naar school gaan, leggen in verreweg de meeste gevallen de route naar school zelfstandig af of worden door hun ouders gehaald en gebracht. Soms gaat dat echter niet. Ouders kunnen dan een beroep doen op de regeling leerlingenvervoer. Iedere gemeente heeft hiervoor haar eigen beleid. Soms zijn er problemen met het leerlingenvervoer. Om samen sterker te staan, richten de ouders dan vaak een cliëntenraad of adviesraad leerlingenvervoer op.

Criteria

De regeling leerlingenvervoer geldt als:

De school te ver weg is De leerling een handicap of stoornis heeft.

Gemeente

Elke gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van het leerlingenvervoer. Ouders kunnen bij hun gemeente een beroep doen op leerlingenvervoer als hun kind gaat naar:

het basisonderwijs: reguliere basisscholen en speciale scholen voor het basisonderwijs speciaal onderwijs: (voortgezet) speciaal onderwijs regulier voortgezet onderwijs inclusief Leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs.

De VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) hebben een richtlijn leerlingenvervoer opgesteld. Toch zijn er grote verschillen tussen gemeenten. Binnen het kader van de wet mag namelijk iedere gemeente haar eigen beleid vaststellen.

Verschillende vormen leerlingenvervoer

Er bestaan drie vormen leerlingenvervoer:

ouders krijgen van de gemeente een vergoeding en brengen zelf hun kind ouders krijgen een (vergoeding voor een) openbaar vervoerabonnement voor hun kind (en eventueel voor een begeleider) de gemeente zorgt voor vervoer met een bus of taxi (aangepast vervoer).

Uitgangspunt bij het leerlingenvervoer is een vergoeding op basis van openbaar vervoer. Als dat niet leidt tot passend vervoer, kan een vergoeding worden gegeven voor openbaar vervoer met begeleiding. Als dat ook niet passend is, kan een vergoeding worden gegeven voor aangepast vervoer of kan aangepast vervoer worden verzorgd door de gemeente.

Gemeenten kunnen een 'drempelbedrag' invoeren. Dit betekent dat ze ouders een eigen bijdrage mogen vragen die net zo hoog is als de kosten van het openbaar vervoer tot aan de vastgestelde kilometergrens. De VNG adviseert een kilometergrens van 6 kilometer. Ouders van kinderen met een handicap betalen geen drempelbedrag. Ook geldt de Regeling zitplaatsverdeling in bus en auto. Dit betekent dat alle kinderen recht hebben op een eigen zitplaats.

Knelpunten

In de praktijk doen zich verschillende soorten problemen voor bij het leerlingenvervoer. Zo probeert een aantal gemeenten te bezuinigen op het leerlingenvervoer. Dit kan leiden tot klachten van ouders, zoals:

chauffeurs die niet goed weten hoe ze moeten omgaan met kinderen die een beperking hebben een gebrek aan begeleiding pesten, spugen, slaan en gevechten in de bussen Kinderen die niet bij de deur worden opgehaald en zelf maar naar de bushalte moeten komen aangepast vervoer dat wordt omgezet in een begeleiderskaart voor het openbaar vervoer het niet gebruiken van gordels lange reistijden op- en overstapplaatsen ouders die worden afgewimpeld bij de gemeente als ze hun beklag doen.

Adviesraad leerlingenvervoer

Ouders hebben bij het leerlingenvervoer vooral te maken met de problemen rond het vervoer van hun eigen kind. Maar het blijkt vaak niet om individuele problemen te gaan. Andere ouders ondervinden soortgelijke problemen. Als zij samen hun problemen bij de gemeente aankaarten staan ze sterker.Binnen een adviesraad leerlingenvervoer worden de gezamenlijke belangen behartigd van de leerlingen die met het leerlingenvervoer vervoerd worden. Samen zoeken gemeente, ouders, vervoerder en scholen naar oplossingen.

Overzicht adviesraden leerlingenvervoer

Rol VCP

Praktische informatie voor ouders (en scholen) die aan de slag willen met leerlingenvervoer in hun gemeente.

Brochure Vlug en veilig naar school Startersmap adviesraden leerlingenvervoer Kwaliteitsmeter leerlingenvervoer: verzamelt informatie over tevredenheid van ouders en scholen Flyer Meepraten en meedenken over het leerlingenvervoer

Met de regiotaxi kan iedereen onbezorgd binnen de regio reizen, van deur tot deur. De regiotaxi is vooral voor mensen met een beperking en/of ouderen erg interessant. Geen gedoe met openbaar vervoer en goedkoper dan een gewone taxi. Toch loopt het niet overal even soepel...

Openbaar vervoer is, het woord openbaar zegt het al, toegankelijk voor iedereen. Toch? Niet bepaald! Mensen met een beperking kunnen lang niet altijd op pad met het openbaar vervoer.

Optimaal vervoer: mobiel in de samenleving

Mobiel zijn. Ergens heen kunnen. Daar staat of valt de inclusieve samenleving toch mee? Toch hebben mensen met een beperking nog lang niet altijd de beschikking over optimaal vervoer. Vaak is de gemeente verantwoordelijk voor toegankelijk vervoer voor mensen met beperkingen.